Cярод Ладажскага возера размешчаны востраў Валаам. Гэта адзін з буйнейшых астравоў аднайменнага архіпелага( яго складаюць 50 астравоў), адна з тых мясцін, якія ўражваюць сваёй спрадвечнай прыгажосцю. Ствараюць яе стройны хваёвы лес, бухты, залівы, азёры, у воднае люстэрка якіх углядаюцца суровыя стромкія скалы. Дарэчы, з фінскай мовы Валаам пераводзіцца менавіта як “высокая зямля”. Ёсць і іншыя трактоўкі назвы: “зямля свету” або “зямля клятвы”. Некаторыя ж мяркуюць, што назва вострава пайшла ад імені біблейскага прарока Валаама.
Акружаны вадой, адгароджаны ёю ад імклівага свету, востраў жыве сваім жыццём, больш павольным і разважлівым. Здаецца, гэты спакой разліты ўсюды, нават у паветры. Адчуць яго, пранікнуцца ім, адпачыць ад тлуму жыцця, наведаць святыні “Паўночнага Афона” - Спаса-Прэабражэнскі манастыр, размешчаныя на востраве скіты — кожнае лета едуць тысячы турыстаў і паломнікаў з Расіі, Украіны, Фінляндыі, Даніі…        

6 – Напярэдадні Ражства Хрыстова. Куцця. Дзень строгага посту.
7 – Ражство Хрыстова.
8 – Сабор Прасвятой Багародзіцы.
11 – Мучанікаў 14000 нямаўлят.
14 – Абразанне Гасподне, Святога Васіля Вялікага, Новы год па старым стылі.
15 – Прападобнага Серафіма Сароўскага, цудатворцы. Яму моляцца ў смутку, пры хваробах, асабліва аб вылечванні ног, аб выгнанні бесаў.
18 – Напярэдадні Богаз’яўлення. Дзень посны. У храмах адбываецца вялікае асвячэнне вады.
19 — Святое богаз’яўленне. Хрышчэнне Гасподне. У храмах, на вадаёмах ажыццяўляецца вялікае асвячэнне вады.
25 – Мучаніцы Таццяны. Лічыцца апякункай студэнтаў.
27 – Святой Ніны, асветніцы Грузіі.

ЛЮТЫ
6 – Блажэннай Ксенні Пецярбуржскай. Ёй моляцца аб сямейным дабрабыце, шчаслівым замужжы дочак, аб вылечванні немаўлятак, паспяховай вучобе дзяцей.
7 – Іконы Божай маці “Утоли моя печали”.
12 – Сабор усяленскіх настаўнікаў і свяціцеляў Васіля Вялікага, Рыгора Багаслова, Іаана Златавуста.
14 — Тыдзень сырапустны. Даравальная нядзеля.
15 — Стрэчанне Гасподне. Пачатак вялікага посту.
16 — Праведных Сімяона Богапрыімцы і прарочыцы Ганны. Праведны старац Сімяон лічыцца заступнікам дзяцей, аб вылечванні якіх яму молімся.
21 – Тыдзень першы Вялікага посту. Свята Праваслаўя.
23 — Іконы Божай Маці “Огневидная”.
25 — Іверскай іконы Божай Маці.
27 - Бацькоўская субота. Памінанне памерлых.
28 — Тыдзень другі Вялікага посту. Свяціцеля Рыгора Паламы.

СТУДЗЕНЬ
6 – Напярэдадні Ражства Хрыстова. Cачэльнік. Дзень строгага посту.
7 – Ражство Хрыстова.
8 – Сабор Прасвятой Багародзіцы.
11 – Мучанікаў 14000 нямаўлят.
14 – Абразанне Гасподне, Васіля Вялікага, Стары Новы год.
15 – Прападобнага Серафіма, Сароўскага, цудатворцы. Яму моляцца ў смутку, у хваробах, асабліва аб вылечванні ног, аб выгнанні бесаў.
18 – Напярэдадні Богаз’яўлення. Дзень посны. У храмах здзяйсняецца вялікае асвяшчэнне вады.
19 — Святое богаяўленне Хрышчэння Гасподне. У храмах, на вадаёмах ажыццяўляецца вялікае асвячэнне вады.
25 – Мучаніцы Таццяны. Лічыцца заступніцай студэнтаў.
27 – Святой роўнаапостальнай Ніны.

Спаса-Прэабражэнскі храм горада Дзятлава з’яўляецца адным са старажытных храмаў нашай епархіі. Сёлета яму спаўняецца 500 гадоў.
Храм быў пабудаваны ў 1508 годзе заснавальнікам нашага горада князем Канстанцінам Іванавічам Астрожскім. Яму “Двор Зецел” у 1498 годзе падораны за баявыя заслугі Вялікім князем літоўскім Аляксандрам. Напачатку храм быў невялікі, і прастол асвечаны ў гонар вялікамучаніка і перамоганосцы Георгія. Затым у 1755 і 1839 гадах храм перабудоўвалі і асвечаны ён у гонар Прэабражэння Гасподня.
Храм ніколі не зачыняўся, ён дзейнічае і сёння. Напачатку будынак стаяў у цэнтры царкоўнага цвінтара, а затым быў пасунуты да царкоўнай агароджы, паколькі на яго месцы вырашылі пабудаваць новы мураваны храм.
Сцены храма памятаюць малебны, якія славілі рускую зброю. Падчас Паўночнай вайны ў Дзятлаве ў 1708 годзе на зімовых кватэрах стаялі галоўныя сілы рускай арміі на чале з А. Меншыкавым. У 1709 годзе паселішча Дзятлава наведаў рускі імператар Пётр Першы. Ён прабыў тут два тыдні, маліўся ў сценах нашага храма, каб Гасподзь дапамог перамагчы ворага.            

18 кастрычніка на хаце пад нумарам 34 у вёсцы Гезгалы прымацавана памятная дошка, якая сведчыць, што тут нарадзіўся і жыў святар Уладзімір Хрышчановіч, далучаны Праваслаўнай царквой да ліку святых.
Вёска Гезгалы. Вуліца ўсцяж возера. Вось тут, у хаце, якая пазначана цяпер нумарам 34, нарадзіўся будучы святар. Было гэта ў 1876 годзе. Пражыў Уладзімір Хрышчановіч 57 гадоў, пражыў па законах божых і людскіх, пражыў так, што і праз многія гады пасля смерці людзі помняць яго імя, яго добрыя дзеі.
У 2000 годзе Праваслаўная царква далучыла святара Уладзіміра Хрышчановіча, забітага за шчырую веру ў Бога, да ліку святых. Пра ўсё гэта цяпер можна даведацца з памятнага надпісу да дошцы. Яе ва ўрачыстай абстаноўцы прымацавалі на сцяне хаты, а асвяціў памятны знак архіепіскап Навагрудскі і Лідскі Гурый у прысутнасці духавенства, семінарыстаў, жыхароў пасёлка і вёскі Гезгалы.
Гэтая падзея стала асабліва адметная і ўрачыстая для жыхароў гэтай хаты. А жыве тут сям’я Кашко. Фёдар Іванавіч і Валянціна Іванаўна набылі жыллё гадоў 20 таму ў сваякоў святара. Нібы сам святы Уладзімір спрыяў гэтаму: хто б ні звярнуўся, гаспадар прасіў за хату вялікія грошы, а калі на парозе з’явіліся Кашко, аддаў удвая танней.
Выгадавалі Фёдар Іванавіч і Валянціна Іванаўна тут двух сыноў і дачку. Прычакалі ўжо ўнука і ўнучку. Бог надзяліў дзяцей музычным талентам, добрымі галасамі. Як спяваюць Іван і Міхаіл Кашко, ведаюць многія, бо хлопцы часта выступаюць на канцэртных пляцоўках.
Сама Валянціна Іванаўна з’яўляецца пеўчай у Нагародавіцкай царкве. Па словах айца Іаана, настаяцеля храма, Кашко – прыкладныя прыхажане, наведваюць царкву, спавядаюцца, прычашчаюцца.
Такой жа шчырай веры і надалей, жыцця па законах божых, жыцця праведнага, якім жыў Уладзімір Хрышчановіч, пажадаў сям’і Кашко, іх нашчадкам архіепіскап Навагрудскі і Лідскі Гурый.
– На вас – гонар і абавязак быць прыкладам на гэтай зямлі, — сказаў архіепіскап Гурый. – Дай Бог, каб вы, вашы родныя жылі тут шчасліва!                                      

3 верасня з Мінска ад Свята-Духава кафедральнага сабора пасля ранішняга малебна і благаслаўлення Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Патрыяршага Экзарха ўсёй Беларусі Філарэта ў свой традыцыйны шлях адправіцца навукова-асветніцкая экспедыцыя “Дарога да Святыняў”.
Сёлета экспедыцыя пройдзе праз Баранавіцкі, Зэльвенскі, Мастоўскі, Шчучынскі, Дзятлаўскі, Карэліцкі, Валожынскі раёны, горад Жодзіна і адтуль накіруецца да Барысава. У горадзе незгасную лампаду Духоўнасці даставяць у храм Нараджэння Хрыста, дзе пройдзе ўрачыстая боская літургія.
За час свайго існавання экспедыцыя прайшла па Беларусі 15 тысяч кіламетраў, на гэтым шляху Дабрадзейным агнём асвечаны больш за 400 праваслаўных святыняў і амаль столькі ж мірскіх аўдыторый.
Аддзел ідэалагічнай работы.

У Дзятлава прыбудзе 15-я Міжнародная навукова-асветніцкая экспедыцыя “Дарога да святыняў” з Дабрадзейным агнём ад труны Гасподняй.
Сашэсце Дабрадзейнага агню ў Іерусаліме напярэдадні праваслаўнага Вялікадня ў храме Уваскрэсення – заўсёды цуд з цудаў. Гэты храм накрывае сваім велічным дахам Галгофу, жываносную труну Гасподню, сад, дзе Марыя Магдаліна першая з людзей сустрэла ўваскрэслага Хрыста. Храм узведзены імператарам Канстанцінам і яго маці царыцай Аленай ў 4-ым стагоддзі, і сведчанні пра цуд бяруць пачатак з таго часу.
У 17-ым стагоддзі армяне (монафізіты) падкупілі турэцкія ўлады і не ўпусцілі праваслаўных у храм Уваскрэсення. Праваслаўныя маліліся ля ўваходу ў храм. Нечакана нібы маланка ўдарыла ў калону, яна рассеклася і адтуль вышаў Дабрадзейны агонь. З таго часу права атрымання Дабрадзейнага агню належыць толькі праваслаўным. А адбываецца гэты цуд вось як.
Прыкладна апоўдні ў Вялікую суботу з алтара храма Уваскрэсення на чале з іерусалімскім Патрыярхам начынаецца хрэсны ход, які накіроўваецца да кувукліі (часоўні, узведзенай над труной Гасподняй). Часоўню абходзяць тройчы, спыняюцца перад яе варотамі. Усе агні ў храме патушаны. Дзесяткі тысяч паломнікаў з усяго свету ў напружаным маўчанні сочаць за Патрыярхам.
Патрыярх знімае з сябе знакі патрыяршага адрознення і ўваходзіць у жываносную труну Гасподню. Там ён моліцца аб тым, каб быў пасланы Дабрадзейны агонь. Малітва доўжыцца 15,30 хвілін, а часам і больш.
Раптам на мармуравай пліце труны Гасподняй з’яўляецца нібы вогненная раса ў выглядзе блакітных шарыкаў. Патрыярх датыкаецца да іх ватай, і яны ўзгараюцца. Дабрадзейным агнём Патрыярх запальвае лампаду, свечкі, якія выносіць у храм і перадае армянскаму Патрыярху, а затым і народу. У гэтае імгненне дзесяткі, сотні блакітных агеньчыкаў успыхваюць у паветры пад купалам храма. Радасць ахоплівае шматтысячны натоўп. Людзі спяваюць, чуюцца воклічы, агонь перадаецца ад аднаго пучка свечак да другога і праз хвіліну – увесь храм у агеньчыках.
Напачатку Дабрадзейны агонь мае асаблівыя ўласцівасці: ён не пячэ, хоць у кожнага ў руцэ гарыць пучок з 33 свечак – па колькасці гадоў Выратавальніка. Дзівосна назіраць, як людзі “абмываюцца” гэтым полымем, праводзяць ім па бародах, валасах, хворых месцах і атрымліваюць вылячэнне. Праз паўгадзіны агонь набывае натуральныя ўласцівасці.                                          

У вёсцы Дзям’янаўцы адбыўся праваслаўны маладзёжны злёт-лагер, прысвечаны памяці князя Канстанціна Астрожскага. Удзел у ім прынялі прадстаўнікі маладзёжных арганізацый, брацтваў з Каложы, Баранавічаў, Мінска, Ашмянаў, Ліды, Гродна, Вілейкі, Навагрудка, Наваельні – 65 чалавек.
Пашырыць веды пра гісторыю, багаслоўе, місіялогію Праваслаўнай царквы дапамагалі госці-лектары маладзёжнага злёту: выкладчыкі Мінскай духоўнай акадэміі і семінарыі свяшчэннікі Алексій Васін, Васіль Кулага, Уладзімір Марціновіч; член саюза пісьменнікаў Беларусі інок Мікалай (Бамбель); кандыдат багаслоўя, настаяцель храма Георгія Пабеданосца ў г. Лідзе Расціслаў Салаўёў; кіраўнік цэнтра імя Іосіфа Валоцкага іярэй Георгій Бялянскі; кінарэжысёр Васіль Яцкін з Масквы; благачынны Свята-Елісееўскага Лаўрышаўскага манастыра іераманах Яўсевій.
Злёт пачаўся святочнай Боскай літургіяй у дзень памяці святых князёў Барыса і Глеба. Яе адслужыў архіепіскап Навагрудскі і Лідскі Гурый у Свята-Барыса-Глебскай царкве вёскі Накрышкі. Пасля заканчэння літургіі Уладыка звярнуўся да прысутных з пропаведдзю, павітаў удзельнікаў і арганізатараў маладзёжнага злёту. Архіярэй падзякаваў настацелю храма Георгію Рою за ініцыятыву і працу па арганізацыі гэтага місіянерскага лагера, падзякаваў мясцовай ўладзе за садзенне ў правядзенні мерапрыемства.
Выбар месца злёту невыпадковы. Князі Астрожскія былі заснавальнікамі Дзятлава, валодалі дзятлаўскімі землямі. Тут яны былі першымі будаўнікамі праваслаўных храмаў, іх абаронцамі.
Пасля хрэснага ходу ўдзельнікі нядзельнай школы прыходу паказалі гасцям тэатралізаванае прадстаўленне “Святыя князі Барыс і Глеб”. Затым разам з удзельнікамі злёту архіепіскап Гурый, духавенства і афіцыйныя госці прыбылі да месца правядзення злёту ў вёску Дзям’янаўцы, дзе адбылося адкрыццё ва ўрачыстай абстаноўцы.
На працягу некалькіх дзён злёту яго ўдзельнікам былі прапанаваны цікавыя лекцыі. Так, кіраўнік цэнтра імя Іосіфа Валоцкага доктар тэалогіі Уладзімір Марціновіч расказаў пра работу інфармацыйна-кансультацыйнага цэнтра, які ён узначальвае, былі разгледжаны пытанні прафілактыкі сектанства, шляхі ўваходу і выхаду з сектаў. Слухачы мелі магчымасць атрымаць адказы на шматлікія пытанні.
Выкладчык Мінскай духоўнай акадэміі і семінарыі Алексій Васін у рамках “Біблейскай гадзіны” прачытаў лекцыю аб Свяшчэнным Пісанні. Удзельнікі злёту даведаліся пра мовы, на якіх былі напісаны кнігі Бібліі, асаблівая ўвага была звернута на важнасць паўсядзённага чытання Свяшчэннага Пісання.
Іярэй Георгій Бяляцкі правёў для ўдзельнікаў маладзёжнага злёту-лагера лекцыю “Князь Канстанцін Канстанцінавіч Астрожскі”. Айцец Георгій падрабязна расказаў пра радаслоўную князёў Астрожскіх, спыніўся на палітычнай і рэлігійнай сітуацыі, якая склалася на мяжы 15-16 стагоддзяў у Рэчы Паспалітай, пра жорсткія ганенні на Праваслаўную царкву. У цяжкі перыяд паланізацыі праваслаўных земляў князь Канстанцін паўстаў на абарону Праваслаўя. Для выратавання праваслаўнай адукацыі ён заснаваў Астрожскую друкарню, правёў вялікую работу па падрыхтоўцы і першаму друкаванню поўнага тэкста Свяшчэннага Пісання. Князь заснаваў Астрожскую праваслаўную акадэмію, дапамагаў праваслаўным брацтвам.                                                                  

Першага і другога ліпеня для прыхаджан храма Прэабражэння Гасподня горада Дзятлава сталі адметныя: над новым храмам устаноўлены вялікі і чатыры меншыя купалы, асвечаны і ўсталяваны крыж.
На ўрачыстасці з нагоды асвячэння і падняцця крыжа прысутнічалі прыхаджане храма, будаўнікі, а таксама дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Міхаіл Орда, намеснікі старшыні Дзятлаўскага райвыканкама Пётр Чырко і Аляксандр Пачабыт.
Як расказаў пратаіярэй Мікалай Пінчук – Благачынны цэркваў Дзятлаўскай акругі, настаяцель храма Прэабражэння Гасподня, ідэя будаўніцтва новага праваслаўнага храма ў Дзятлаве ўзнікла даўно. Яшчэ ў кастрычніку 1907 года архітэктарам Гродзенскага Епархіяльнага ўпраўлення быў распрацаваны праект храма, а затым і зацверджаны. Нават быў закладзены фундамент. Аднак пачалася першая сусветная вайна, і будаўніцтва было прыпынена. Надоўга. У 30-ых гадах з’явілася магчымасць пачаць будаваць новы храм. У 1935 годзе распрацоўваецца зусім новы праект, нават завозяцца матэрыялы. Аднак узвесці сцены не ўдаецца: з надыходам 1939 года не магло быць і размовы пра такую будоўлю. Водгукам тых часоў з’яўляецца мураваная агароджа вакол праваслаўнага храма. Яе пабудавалі, каб хоць такім чынам скарыстаць завезеныя

“Вера без справаў мёртвая…” — такое меркаванне выказаў у сваім пасланні апостал Павел. Іншымі словамі, калі мы называем сябе веруючымі, верым у Бога, ходзім у храм, а справаў міласэрнасці і дабрыні не робім, то вера нашая мёртвая.
— Як жа так! — можа ўсклікнуць веруючы чалавек. — Я і ў храм хаджу, і малюся пастаянна, а мая вера мёртвая?
Так. Бо гэта чалавек робіць таму, што неабходна непасрэдна яму. Адной веры або адных толькі добрых справаў недастаткова. Гасподзь ад кожнага чалавека, які прыйшоў у гэты свет, патрабуе і веры ў Бога і добрых справаў.
Варта памятаць словы Выратавальніка аб тым, што ўсе добрыя справы, якія мы робім нашаму бліжняму, Гасподзь наш Ісус Хрыстос прымае, як сабе. Прыгадаем Евангелле, якое чытаецца ў падрыхтоўчую нядзелю, аб Страшным судзе. Ці накарміў галоднага, ці напаіў таго, хто пакутуе ад смагі, ці апрануў голага, ці наведаў хворага або пазбаўленага волі… Калі вы зрабілі названае, то вы зрабілі гэта для мяне — вучыць нас Выратавальнік. Гэтае павучанне Хрыста павінна натхніць нас на справы міласэрнасці і дабрыні.
Што ж мы, сучасныя хрысціяне, можам зрабіць для таго, каб наша вера не была мёртвая? Якія добрыя справы нам рабіць?
На маю думку, справы, якія пацвярджаюць нашу веру ў Бога, можна раздзяліць на тры віды.